Türk Medeni Kanunu’na göre olağan evlenme yaşı, kadın ve erkek için 17 yaşın doldurulmasıdır. Ancak bu, 17 yaşını tamamlayan herkesin ailesinden bağımsız olarak evlenebileceği anlamına gelmez. Henüz ergin olmayan kişinin yasal temsilcisinin izni gerekir. 18 yaşını dolduran ve kısıtlı olmayan kişi için bu izin aranmaz. 16 yaşını dolduranların evlenmesi ise yalnızca kanundaki istisnai koşullarla ve hâkim izniyle mümkündür.
Table of Contents
Türk Medeni Kanunu’nun 124. maddesi ne söylüyor?
“Erkek veya kadın onyedi yaşını doldurmadıkça evlenemez.”
Türk Medeni Kanunu’nun 124. maddesinin ilk fıkrası olağan yaş sınırını belirler. İkinci fıkra ise 16 yaşını doldurmuş kişiler için olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebebin bulunması hâlinde hâkimin evlenmeye izin verebileceğini düzenler. Dolayısıyla 16 yaş, herkesin yararlanabileceği genel bir evlenme yaşı değildir.
Yaşın “doldurulması”, ilgili doğum gününün gelmesini ifade eder. “17 yaşından gün almak” ile “17 yaşını doldurmak” aynı değildir. Başvuru öncesinde yaş hesabının nüfus kaydındaki doğum tarihi üzerinden yapılması, izin türünün doğru belirlenmesini sağlar.
16, 17 ve 18 yaş arasındaki fark nedir?
- 16 yaşını doldurmamış kişi: TMK 124’teki istisnai mahkeme izninden de yararlanamaz.
- 16 yaşını doldurmuş, 17 yaşını doldurmamış kişi: Olağanüstü durum ve pek önemli sebep bulunması yanında hâkimin evlenmeye izin vermesi gerekir. Ailenin onayı tek başına yeterli değildir.
- 17 yaşını doldurmuş, henüz ergin olmayan kişi: Yasal temsilcisinin izniyle evlenebilir. Haklı sebep olmadan izin verilmemesi durumunda mahkemeye başvurma yolu ayrıca düzenlenmiştir.
- 18 yaşını doldurmuş, kısıtlı olmayan kişi: Evlenmek için yasal temsilci iznine ihtiyaç duymaz. Ayırt etme gücü ve diğer evlenme koşulları yine aranır.
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün evlenme işlemleri açıklaması da yaş ve izin ayrımını bu çerçevede ele alır. Yaş koşulunu taşımak; mevcut evlilik, yasak hısımlık veya diğer evlenme engellerini ortadan kaldırmaz.
17 yaşındaki kişinin ailesi izin vermezse ne olur?
“Küçük, yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemez.”
TMK 126 bu izin koşulunu koyar. İzni verecek kişinin kim olduğu, küçüğün velayet veya vesayet durumuna göre belirlenir. Bu nedenle yalnızca anne ya da babanın sözlü olarak kabul ettiğinin söylenmesi, başvuru bakımından yeterli kabul edilmemelidir; izin belgesinin ve temsil yetkisinin evlendirme memurluğunca kontrol edilmesi gerekir.
TMK 128, yasal temsilcinin haklı bir sebep olmadan izin vermemesi hâlinde mahkemeye başvurma olanağı tanır. Hâkim, yasal temsilciyi dinledikten sonra başvuran küçüğün evlenmesine izin verebilir. Başvurunun yapılması izin verileceğini garanti etmez. Bu yol, 16 yaş için aranan olağanüstü durum ve pek önemli sebep incelemesiyle aynı değildir.
16 yaşında evlenme izni nasıl değerlendirilir?
TMK 124’ün ikinci fıkrasında belirtilen koşulların somut olayda bulunup bulunmadığını hâkim değerlendirir. Ana ve baba veya vasi, olanak bulundukça karardan önce dinlenir. Ailenin evliliği istemesi mahkemeyi izin vermeye mecbur bırakmaz; yaşın doldurulmuş olması da tek başına yeterli değildir.
Mahkemece ergin kılınmak da evlenme yaşını kendiliğinden düşürmez. NVİ’nin Evlendirme Yönetmeliği Uygulaması açıklamasında, 16 yaşındaki kişinin ergin kılınmış olsa bile olağan evlenme yaşına ulaşmadığı; evlenebilmesi için 17 yaşını doldurması veya TMK 124/2 kapsamında hâkimden izin alması gerektiği belirtilir.
Evlenmeye izin başvurusunda hangi mahkeme görevlidir?
TMK 124 ve 128 kapsamındaki evlenmeye izin işleri aile hukukuna ilişkindir. 4787 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca aile mahkemesinin görev alanındadır. Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde ise aynı Kanun’un 2. maddesi gereğince belirlenen asliye hukuk mahkemesi bu işlere bakar. Hangi yerde başvuru yapılacağı, görevli mahkeme türünden ayrı olarak değerlendirilmelidir.
Başvurunun hukuki dayanağı ve sunulacak belgeler hakkında Adana’da çalışan Av. Şafak Uğurlu gibi avukatlardan görüş alınabilir. İzin eksikliğiyle gerçekleştirilmiş bir evliliğin hukuki sonuçlarının değerlendirilmesi gerekiyorsa Av. İbrahim Burak Yalçın gibi avukatlarla somut dosya üzerinden görüşmek mümkündür.
Temsili örnek: Yaş hesabı neden önemlidir?
20 Ekim doğumlu bir kişi, 17. doğum gününden önce başvurduğunda henüz 17 yaşını doldurmamıştır. Ailesinin izin vermesi, bu tarihte olağan evlenme koşulunu sağlamaz. 17. doğum gününden sonra ise henüz ergin değilse yasal temsilci izni konusu gündeme gelir. 18. doğum gününde kısıtlı değilse bu izin koşulu kalkar. Örnek yalnızca yaş ve izin ayrımını gösterir; diğer evlenme koşulları ayrıca incelenir.
İlgili evlenme rehberleri
İzin koşullarını küçükler ve kısıtlıların evlenmesi, izin verilmemesi durumunu yasal temsilcinin evliliğe izin vermemesi yazılarında inceleyebilirsiniz. İşlemlerin devamı için evlenme başvurusunun nereye ve nasıl yapılacağı rehberine bakabilirsiniz.
Mevzuat kontrol tarihi: 11 Eylül 2026. Açıklamalar, yazıda bağlantısı verilen resmî metinler esas alınarak hazırlanmıştır.