Boşanma dosyasında telefona gelen SMS, UYAP’ta görülen bir evrak ve UETS üzerinden yapılan elektronik tebligat aynı anlama gelmez. Bir evrakın sisteme yüklenme, elektronik adrese ulaşma, okunma ve hukuken tebliğ edilmiş sayılma tarihleri birbirinden farklı olabilir. Cevap veya istinaf süresi hesaplanırken önce hangi evrakın, kime, hangi yöntemle tebliğ edildiği belirlenmelidir.
Table of Contents
UETS nedir, herkes için zorunlu mudur?
Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS), PTT tarafından yürütülen elektronik tebligat sistemidir. Sıradan bir e-posta adresi veya UYAP hesabı, tek başına UETS adresi yerine geçmez. Elektronik Tebligat Yönetmeliği’nin 5. maddesinde baro levhasına yazılı avukatlar elektronik tebligatın zorunlu olduğu kişiler arasında sayılır. Boşanma davasının tarafı olmak, tek başına her vatandaş için UETS adresi alma zorunluluğu doğurmaz.
Zorunlu kapsam dışında kalan kişiler de elektronik tebligat adresi isteyebilir. İsteğe bağlı adres edinildiğinde bu kişiye yapılacak tebligatların elektronik yolla yapılması kuralı uygulanır. Elektronik tebligatın zorunlu bir nedenle yapılamaması hâlinde kanundaki diğer yöntemlere başvurulması mümkündür. Bu ayrım, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 7/a maddesinde yer alır. Avukat Saim İncekaş’ın 7/a madde açıklaması, zorunlu kapsamdaki kişi grupları ile isteğe bağlı katılımı fıkralar üzerinden birlikte ele alır.
Elektronik tebligat hangi gün yapılmış sayılır?
Usulüne uygun elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Ulaşma günü hesaba katılmaz. Buradaki beş gün, beş iş günü değildir; hafta sonları da sayılır. Yönetmeliğin 9/6. maddesindeki bu kural, PTT UETS Alıcı Sözleşmesi’nin 3.2. maddesinde de açıklanır.
Örnek: Tebligat 19 Ekim 2026 Pazartesi günü UETS adresine ulaşmış olsun. İzleyen günler sırasıyla 20, 21, 22, 23 ve 24 Ekim’dir. Tebliğ, 24 Ekim Cumartesi günü sonunda gerçekleşmiş sayılır. Beşinci günün cumartesiye gelmesi, tebliğ tarihini pazartesiye taşımaz. Bu örnek yalnız tebliğ tarihini gösterir; yapılacak işlemin son gününü ayrıca hesaplamak gerekir.
Evrakın daha erken açılması, bu kurala tabi tebligat bakımından beşinci günün yerine okuma tarihinin geçirilmesi anlamına gelmez. Hiç açılmaması da tebliği kendiliğinden durdurmaz. Bununla birlikte her başvuru yolunun süresi tebliğe bağlı değildir; öğrenmeye bağlanan özel süreler bakımından aynı sonuç otomatik olarak kurulamaz.
SMS gelmezse veya yalnız UYAP’ta evrak görünürse
UETS’nin SMS veya e-posta bildirimi, hesaba bir tebligat ulaştığını haber verir. Yönetmeliğin 10/3. maddesine göre bu bilgilendirmenin yapılamaması ya da gecikmesi, tebligatın geçerliliğini etkilemez. Bu nedenle yalnız telefon mesajlarını takip etmek, UETS hesabını kontrol etmenin yerini tutmaz.
UYAP SMS Bilgi Sistemi’nin açıklaması da SMS’nin bilgilendirme amacı taşıdığını, tebligat niteliğinde olmadığını belirtir. Boşanma dosyasına bir belgenin yüklenmesi veya o belgenin UYAP’ta görülmesi de tek başına usulüne uygun UETS tebliğinin yapıldığını göstermez. Süre hesabı için ilgili tebligat kaydı ve delil kayıtları incelenmelidir.
Dosyada avukat varsa hangi kayıt esas alınır?
Vekille takip edilen işlerde genel kural tebligatın vekile yapılmasıdır. Tebligat Kanunu’nun 11. maddesi bu kuralı düzenler. Kişinin kendi hesabında gördüğü tarih yerine dosyadaki geçerli vekile tebliğ kaydı değerlendirilir. Tarafın bizzat katılmasını gerektiren çağrılar gibi özel durumlar ayrıca incelenir.
Tebliğ tarihi ile cevap ve istinaf süresi farklıdır
Beş günlük hesabın sonucu tebliğ tarihidir. Bundan sonra hangi işlemin yapılacağına göre ayrı bir süre hesabı başlar. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 91-93, 127 ve 345. maddeleri bu ayrım açısından önem taşır:
- Cevap dilekçesi: Genel kural, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır. Kanundaki koşullar varsa ilk süre içinde istenen ek süreye mahkeme karar verir; ek süre kendiliğinden doğmaz.
- İstinaf: Genel kural, ilamın usulüne uygun biçimde tebliğinden itibaren iki haftadır. Özel kanun hükümleri saklıdır.
- Takvim hesabı: Gün olarak belirlenen sürede tebliğ günü sayılmaz. Hafta olarak belirlenen süre, son haftada başladığı güne karşılık gelen gün biter. Resmî tatiller süreye dahildir; işlem süresinin son günü resmî tatile rastlarsa süre izleyen ilk iş günü çalışma saati sonunda biter.
İşlem süresinin son gününe ilişkin tatil kuralı ile elektronik tebligatın beşinci gün sonunda yapılmış sayılması birbirine karıştırılmamalıdır. Ayrıca HMK’nin 445/4. maddesine göre elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter. İşlemin yapılma yöntemi bu nedenle son saat açısından da önemlidir. Yukarıdaki ulaşma tarihi örneği, tek başına cevap veya istinaf için bir son gün belirlemez.
Dava dilekçesine cevap hazırlanırken mahkemenin yetkisine ilişkin bir itirazın bulunup bulunmadığı da değerlendirilebilir. Yer yönünden yetki çerçevesi için boşanma davasında yetkili mahkeme yazısına bakılabilir.
Dosyayı takip ederken kontrol edilecek dört bilgi
- Evrakın türü ve yapılması istenen işlem.
- Tebligatın muhatabı: taraf mı, dosyadaki vekil mi?
- Muhatabın UETS adresine ulaşma tarihi ve hukuken tebliğ edilmiş sayılma tarihi.
- İlgili işlem için uygulanacak süre ve son gün.
Dijital işlemlerde bir başka ayrım da duruşmaya katılımdır. e-Duruşma ile uzaktan katılım, UETS tebligatından farklı bir işlemdir. Bir dosyada elektronik tebligat kullanılması, bütün duruşmalara kendiliğinden uzaktan katılma hakkı vermez. Adana’daki bir boşanma dosyasında da tebligat, dilekçe süreleri ve duruşma katılımı kendi kurallarıyla takip edilmelidir.